(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 118

॥ శ్రీః ॥
1.118. అధ్యాయః 118
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
కంచిత్కాలం భీష్మేణ రాజ్యపరిపాలనానంతరం పాండో రాజ్యేఽభిషేకః॥ 1 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-118-0x(714)(5240)
`ధృతరాష్ట్రే చ పాండౌ చ విదురే చ మహాత్మని।'
ఏషు త్రిషు కుమారేషు జాతేషు కురుజాంగలం।
కురవోఽథ కురుక్షేత్రం త్రయమేతదవర్ధత॥ 1-118-1(5241)
ఊర్ధ్వసస్యాఽభవద్భూమిః సస్యాని ఫలవంతి చ।
యథర్తువర్షీ పర్జన్యో బహుపుష్పఫలా ద్రుమాః॥ 1-118-2(5242)
వాహనాని ప్రహృష్టాని ముదితా మృగపక్షిణః।
గంధవంతి చ మాల్యాని రసవంతి ఫలాని చ॥ 1-118-3(5243)
వణిగ్భిశ్చాన్వకీర్యంత నగరాణ్యథ శిల్పిభిః।
శూరాశ్చ కృతవిద్యాశ్చ సంతశ్చ సుఖినోఽభవన్॥ 1-118-4(5244)
నాభవందస్యవః కేచిన్నాధర్మరుచయో జనాః।
ప్రదేశేష్వపి రాష్ట్రాణాం కృతం యుగమవర్తత॥ 1-118-5(5245)
ధర్మక్రియా యజ్ఞశీలాః సత్యవ్రతపరాయణాః।
అన్యోన్యప్రీతిసంయుక్తా వ్యవర్ధంత ప్రజాస్తదా॥ 1-118-6(5246)
మానక్రోధవిహీనాశ్చ నరా లోభవివర్జితాః।
అన్యోన్యమభ్యనందంత ధర్మోత్తరమవర్తత॥ 1-118-7(5247)
తన్మహోదధివత్పూర్ణం నగరం వై వ్యరోచత।
ద్వారతోరణనిర్యూహైర్యుక్తమభ్రచయోపమైః॥ 1-118-8(5248)
ప్రసాదశతసంబాధం మహేంద్రపురసన్నిభం।
నదీషు వనఖండేషు వాపీపల్వలసానుషు।
కాననేషు చ రంయేషు విజహ్రుర్ముదితా జనాః॥ 1-118-9(5249)
ఉత్తరైః కురుభిః సార్ధం దక్షిణాః కురవస్తథా।
విస్పర్ధమానా వ్యచరంస్తథా దేవర్షిచారణైః॥ 1-118-10(5250)
నాభవత్కృపణః కశ్చిన్నాభవన్విధవాః స్త్రియః।
తస్మింజనపదే రంయే కురుభిర్బహులీకృతే॥ 1-118-11(5251)
కూపారామసభావాప్యో బ్రాహ్మణావసథాస్తథా।
బభూవుః సర్వర్ద్ధియుతాస్తస్మిన్రాష్ట్రే సదోత్సవాః॥ 1-118-12(5252)
భీష్మేణ ధర్మతో రాజన్సర్వతః పరిరక్షితే।
బభూవ రమణీయశ్చ చైత్యయూపశతాంకితః॥ 1-118-13(5253)
స దేశః పరరాష్ట్రాణి విమృజ్యాభిప్రవర్ధితః।
భీష్మేణ విహితం రాష్ట్రే ధర్మచక్రమవర్తత॥ 1-118-14(5254)
క్రియమాణేషు కృత్యేషు కుమారాణాం మహాత్మనాం।
పౌరజానపదాః సర్వే బభూవుః పరమోత్సుకాః॥ 1-118-15(5255)
గృహేషు కురుముఖ్యానాం పౌరాణాం చ నరాధిప।
దీయతాం భుజ్యతాం చేతి వాచోఽశ్రూయంత సర్వశః॥ 1-118-16(5256)
ధృతరాష్ట్రశ్చ పాండుశ్చ విదురశ్చ మహామతిః।
జన్మప్రభృతి భీష్మేణ పుత్రవత్పరిపాలితాః॥ 1-118-17(5257)
సంస్కారైః సంస్కృతాస్తే తు వ్రతాధ్యయనసంయుతాః।
శ్రమవ్యాయామకుశలాః సమపద్యంత యౌవనం॥ 1-118-18(5258)
ధనుర్వేదే చ వేదే చ గదాయుద్ధేఽసిచర్మణి।
తథైవ గజశిక్షాయాం నీతిశాస్త్రేషు పారగాః॥ 1-118-19(5259)
ఇతిహాసపురాణేషు నానాశిక్షాసు బోధితాః।
వేదవేదాంగతత్త్వజ్ఞాః సర్వత్ర కృతనిశ్చయాః॥ 1-118-20(5260)
`వైదికాధ్యయనే యుక్తో నీతిశాస్త్రేషు పారగః।
భీష్మేణ రాజా కౌరవ్యో ధృతరాష్ట్రోఽభిషేచితః॥ 1-118-21(5261)
ధనుర్వేదేఽశ్వపృష్ఠే చ గదాయుద్ధేఽసిచర్మణి।
తథైవ గజశిక్షాయామస్త్రేషు వివిధేషు చ॥ 1-118-22(5262)
అర్థధర్మప్రధానాసు విద్యాసు వివిధాసు చ।
గతః పారం యదా పాండుస్తదా సేనాపతిః కృతః॥' 1-118-23(5263)
పాండుర్ధనుషి విక్రాంతో నరేష్వభ్యదికోఽభవత్।
అన్యేభ్యో బలవానాసీద్ధృతరాష్ట్రో మహీపతిః॥ 1-118-24(5264)
అమాత్యో మనుజేంద్రస్య బాల ఏవ యశస్వినః।
భీష్మేణ సర్వధర్మాణాం ప్రణేతా విదురః కృతః॥ 1-118-25(5265)
`సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞో బుద్ధిమేధాపటుర్యువా।
భావేనాగమయుక్తేన సర్వం వేదయతే జగత్॥' 1-118-26(5266)
త్రిషు లోకేషు న త్వాసీత్కశ్చిద్విదురసంమితః।
ధర్మనిత్యస్తథా రాజంధర్మం చ పరమం గతః॥ 1-118-27(5267)
ప్రనష్టం శాంతనోర్వంశం సమీక్ష్య పునరుద్ధృతం।
తతో నిర్వచనం లోకే సర్వరాష్ట్రేష్వవర్తత॥ 1-118-28(5268)
వీరసూనాం కాశిసుతే దేశానాం కురుజాంగలం।
సర్వధ్రమవిదాం భీష్మః పురాణాం గజసాహ్వయం॥ 1-118-29(5269)
ధృతరాష్ట్రస్త్వచక్షుష్ట్వాద్రజ్యం న ప్రత్యపద్యత।
పారసవత్వాద్విదురో రాజా పాండుర్బభూవ హ॥ 1-118-30(5270)
`అథ శుశ్రావ విప్రేభ్యః కుంతిభోజమహీపతేః।
రూపయౌవనసంపన్నాం సుతాం సాగరగాసుతః॥ 1-118-31(5271)
సుబలస్య చ కల్యాణీం గాంధారాధిపతేః సుతాం।
సుతాం చ మద్రరాజస్య రూపేణాప్రతిమాం భువి॥' 1-118-32(5272)
కదాచిదథ గాంగేయః సర్వనీతిమతాం వరః।
విదురం ధర్మతత్త్వజ్ఞం వాక్యమాహ యథోచితం॥ ॥ 1-118-33(5273)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సంభవపర్వణి అష్టాదశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 118 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-118-2 ఊర్ధ్వసస్యా ప్రచురసస్యా॥
1-118-18 శ్రమః శాస్త్రాభ్యాసః।
వ్యాయామో బాహుయుద్ధాద్యభ్యాసః॥
1-118-28 నిర్వచనం ప్రశంసా॥
1-118-30 పారసవత్వాచ్ఛూద్రాయాం బ్రాహ్మణాజ్జాతత్వాత్॥
అష్టాదశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 118 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.